Stel dat je tot je 70e moet werken. Voelt dat haalbaar als je kijkt naar hoe je nu leeft en werkt?

De discussie over langer doorwerken is terug van nooit weggeweest. En ineens is duurzame inzetbaarheid geen beleidswoord meer voor in een jaarverslag, maar een vraag die gewoon op je eigen bord ligt.

Er wordt ingezet op ‘leven lang ontwikkelen’. Werkgevers krijgen ruimte en middelen om medewerkers te ondersteunen bij scholing, loopbaanontwikkeling en vitaliteit. Dat klinkt mij enorm logisch. Want wie langer werkt, moet ook langer goed kunnen blijven presteren.

Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat jaarlijks ongeveer 1,5 miljard euro aan scholingsbudget onbenut blijft. In veel cao’s zijn regelingen opgenomen voor loopbaan coaching, ontwikkelbudgetten, werk-naar-werktrajecten en vitaliteitsprogramma’s. Toch wordt daar in de praktijk relatief weinig gebruik van gemaakt. Dat is opvallend, zeker in een tijd waarin we verwachten dat mensen steeds langer inzetbaar blijven.

Ik moet in dat kader vaak denken aan een moment bij de NS dat me altijd is bijgebleven. Dennis en ik stonden steevast een frikandel speciaal weg te werken op het station. Een collega-leidinggevende langs liep en grapte: “Denken jullie wel aan jullie duurzame inzetbaarheid?”

We moesten lachen, alsof we op heterdaad betrapt waren.

Maar die zin bleef hangen. Later besefte ik mij ook dat dit blijkbaar écht een thema was, duurzame inzetbaarheid.

In mijn eigen wereld waren sporten, gezond eten en goed voor jezelf zorgen vanzelfsprekend. Toen besefte ik dat wat voor de één normaal is, voor de ander een bewuste keuze moet zijn.

En nee, die ene frikandel was het probleem niet. Oké, het waren er meestal twee.

Het gaat natuurlijk niet om die frikandel. Het gaat om de optelsom. De kleine keuzes die bepalen of je het werk niet alleen vandaag aankunt, maar ook over twintig jaar.

In mijn praktijk en tijdens interim opdrachten zie ik professionals die al jaren op hoog tempo functioneren. Ze zijn betrokken, loyaal en gewend veel verantwoordelijkheid te dragen. Maar ik zie ook wat er gebeurt wanneer herstel structureel onder druk staat en signalen van het lichaam worden genegeerd.

Als deze manier van werken de norm blijft, is gezond en sterk blijven geen vanzelfsprekendheid.

De mensen die bij mij aankloppen, kiezen ervoor om actie te ondernemen. Zij maken een eenvoudige rekensom: als ze doorgaan zoals nu, houden ze dit geen twintig jaar meer vol.

Een werkgever kan faciliteren en daarbij budgetten beschikbaar stellen. Programma’s optuigen. Maar niemand kan de keuze voor jou maken. Dat ligt echt bij jou.

De echte vraag is dus niet: moeten we langer werken?

De echte vraag is: hoe zorgen we dat we dat ook echt kunnen.

Langer werken vraagt om een lange termijnvisie op jezelf. Niet pas wanneer het moet. Maar zolang je nog ruimte hebt om bij te sturen.

Zolang je nog kunt kiezen, kun je veranderen.

Of je nu als professional wilt kijken naar je eigen houdbaarheid, of als organisatie werk wilt maken van duurzame inzetbaarheid: ik ga graag het gesprek aan.